Βήμα στην επικοινωνία
  • EL
  • EN
  • FR
  • IT
  • ES

Υπηρεσίες Διερμηνείας

 

Η Podium, πέρα από τις άρτιες υπηρεσίες διερμηνείας τις οποίες επιθυμεί πάντοτε να προσφέρει, αποσκοπεί και στην ενημέρωση του γενικότερου κοινού σχετικά με το περιβάλλον της διερμηνείας και τις ιστορικές αναδρομές που το αφορούν. Σε αυτό το πλαίσιο, μπορείτε ανά τακτά χρονικά διαστήματα να διαβάζετε στο blog της ιστοσελίδας μας ιστορικές αναφορές σχετικές με τις υπηρεσίες διερμηνείας ανά τους αιώνες. 

 

Οι πρώτοι ευρωπαίοι οι οποίοι ήρθαν σε επαφή με την Ιαπωνία ήταν οι Πορτογάλοι. Οι θαλασσοπόροι έφτασαν στα νότια νησιά το 1544. Αργότερα, ο Χριστιανισμός απαγορεύτηκε στη χώρα διότι θεωρήθηκε ότι δίχαζε τους κατοίκους. Ωστόσο, επετράπη στους Προτεστάντες Ολλανδούς να διατηρήσουν ένα μικρό, εμπορικό οικισμό στη χώρα.

Οι Ιάπωνες έδειξαν ζωηρό ενδιαφέρον για τη Δυτική Ιατρική και μία ομάδα ιαπώνων επιστημόνων μελέτησαν την ολλανδική επιθυμώντας να μεταφράσουν μια ολλανδική πραγματεία περί της ανατομίας, ένα εγχείρημα που διήρκησε τέσσερα χρόνια. Τα ολλανδικά απέκτησαν κύρος και φήμη, ενώ οι πρώτες μεταφράσεις στην ιαπωνική των έργων Τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ και Ρωμαίος και Ιουλιέτα  έγιναν μέσω της ολλανδικής.

Αν και υπήρχαν αρκετοί ολλανδοί μεταφραστές στην Ιαπωνία, παρατηρήθηκε έλλειψη ιαπώνων οι οποίοι να γνωρίζουν την αγγλική ή τη γαλλική. Ένας από τους πρώτους ιάπωνες που έμαθαν την αγγλική ήταν ο Manjiro ο οποίος όταν ήταν νέος είχε ναυαγήσει και στη συνέχεια είχε σωθεί από ένα αμερικανικό φαλαινοθηρικό το οποίο τον οδήγησε στη Μασαχουσέτη. Με αυτό τον τρόπο έγινε ο πρώτος ιάπωνας που σπούδασε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Γυρνώντας στην πατρίδα του, είχε τα απαραίτητα προσόντα για να γίνει διερμηνέας, όμως κάτι τέτοιο άργησε να πραγματοποιηθεί πιθανώς λόγω της κοινωνικής τάξης στην οποία ανήκε. Λόγω του ότι οι Δυτικοί που γνώριζαν την ιαπωνική ήταν ελάχιστοι, σύντομα έγινε σαφές ότι θα έπρεπε να εκπαιδευτούν διερμηνείς για να καλυφθεί η εν λόγω ανάγκη. Πράγματι, το παράδειγμα δόθηκε από το Βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών το οποίο, το 1861, ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα υποτροφιών για πιθανώς ενδιαφερόμενους διερμηνείς.

Στις μέρες μας, ένα πρόβλημα στο οποίο πρέπει να βρει λύση ο διερμηνέας συνεδρίων είναι οι διαφορές στη νοοτροπία των ιαπώνων και των δυτικών. Όταν για παράδειγμα ένας ιάπωνας ομιλητής καλείται να κάνει την εισήγησή του σε ένα συνέδριο, ο ίδιος είναι υποχρεωμένος κατ’έθιμο να επαναλάβει όλο του το βιογραφικό το οποίο λίγο πριν ο πρόεδρος του συνεδρίου χρησιμοποίησε για την παρουσίασή του.

Οι ιάπωνες διερμηνείς συνεδρίων δεν έχουν ακολουθήσει τον ίδιο τρόπο οργάνωσης με τους συναδέλφους τους της Δύσης. Ίσως επειδή αρχικά ήταν εξαιρετικά δυσεύρετοι έβρισκαν εργασία μέσω κάποιου γραφείου και όχι μέσω ενός σωματείου. Επίσης, ένας ακόμα σκόπελος είναι ότι λόγω του εκπαιδευτικού συστήματος τα παιδιά στην Ιαπωνία μαθαίνουν τις ξένες γλώσσες μόνο στον γραπτό λόγο, με σπάνιες εξαιρέσεις.

Οφείλουμε επιπροσθέτως να κοιτάξουμε και το κοινωνικό – πολιτιστικό πλαίσιο εντός του οποίου κινούνται οι ιάπωνες διερμηνείς. Είναι ενδεικτικό ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1990 καμία τράπεζα δεν έδινε δάνειο σε ένα διερμηνέα – ελεύθερο επαγγελματία βάσει του επαγγέλματός του, ακόμα και αν είχε μεγάλο εισόδημα. Επίσης, οι μεταφραστές στην Ιαπωνία θεωρούν τους εαυτούς τους επιστήμονες του λόγου, ενώ οι διερμηνείς αντιμετωπίζονται ως μηχανές οι οποίες ακούνε και επαναλαμβάνουν τα λόγια του ομιλητή σε μία άλλη γλώσσα. Επιπλέον, πολλοί πεπειραμένοι διερμηνείς εγκατέλειψαν το επάγγελμά τους για να ασκήσουν κάποιο άλλο που θα τους προσφέρει μεγαλύτερη καταξίωση, όπως η διδασκαλία ή μια διευθυντική θέση σε κάποια εταιρεία.   

Η προαναφερθείσα αντιμετώπιση ίσως οφείλεται στην ομοιογένεια που παρουσιάζει ο ιαπωνικός πληθυσμός και συνεπώς στην εχθρικότητα με την οποία αντιμετωπίζει οτιδήποτε δεν είναι ιαπωνικό. Επιπλέον, η γεωγραφική θέση της Ιαπωνίας βοήθησε στη διατήρηση της απομόνωσής της και στη δημιουργία ενός ενιαίου τρόπου ζωής ο οποίος δεν διαταράχθηκε ούτε από τις δυτικές επιρροές τις οποίες δέχτηκε η χώρα αργότερα. Είναι αξιοπρόσεκτο ότι κάθε νέο στοιχείο αφομοιώθηκε από την τοπική κοινωνία και δεν την αλλοίωσε.

Εξαιρετικά σημαντικό είναι το γεγονός της έλλειψης εκπαίδευσης με σκοπό τον σωστό χειρισμό του προφορικού λόγου τόσο της ιαπωνικής όσο και των ξένων γλωσσών. Πρόκειται λοιπόν για έναν ακόμα παράγοντα ο οποίος υποβαθμίζει τη θέση που κατέχει ο προφορικός λόγος στην ιαπωνική κουλτούρα. Επίσης, η ιαπωνική κοινωνία δεν αποδεχόταν μέχρι πριν από λίγα χρόνια τους διερμηνείς - ελεύθερους επαγγελματίες, παρά μόνο όσους εργάζονταν σε μία εταιρεία ή σε έναν οργανισμό. Αυτό συνέβαινε διότι οι συγκεκριμένοι διερμηνείς δεν ακολουθούσαν το παραδοσιακό εργασιακό πρότυπο της χώρας τους  που τους θέλει να εργάζονται μέσω γραφείων.

Είναι ενθαρρυντικό ωστόσο ότι τα τελευταία χρόνια η κατάσταση αρχίζει να αλλάζει προς το καλύτερο καθώς οι πελάτες αρχίζουν να κατανοούν την αξία αυτού του επαγγέλματος, τις δυσκολίες και τις ανάγκες του. Αλλαγή παρατηρείται και σε πολιτιστικό επίπεδο, καθώς οι άνθρωποι αρχίζουν να ενδιαφέρονται πλέον και για τον τρόπο με τον οποίο θα μιλήσουν σωστά μια γλώσσα.

Αντιθέτως, στην Κορέα, οι διερμηνείς είχαν μεγάλο κύρος και ανήκαν στη μεσαία τάξη, ενώ οι μεταφραστές βρίσκονταν σε δεύτερη μοίρα. Από το 1392 έως το 1910, οι διερμηνείς, πέρα από την κοινωνική τους θέση, μαρτυρείται ότι ήταν πολύ πλούσιοι. Εκτός των κανονικών καθηκόντων τους ήταν υπεύθυνοι και για την διαχείριση πολυάριθμων διπλωματικών αποστολών στην Κίνα και στην Ιαπωνία.

Οι εν λόγω θέσεις κέρδιζαν την προτίμηση πολλών ατόμων, σε σημείο που οι μπαμπάδες εκπαίδευαν τους γιους τους ή ακόμα και τους εγγονούς τους για να γίνουν διερμηνείς, προσλαμβάνοντας μάλιστα και ξένους δασκάλους. Ο απώτερος όμως στόχος ήταν να στείλουν τα παιδιά τους σε μία ειδική σχολή για την εκπαίδευση διερμηνέων σε μία ή περισσότερες από τις τρεις κύριες ξένες γλώσσες, δηλαδή την κινεζική, την ιαπωνική και τη μογγολική. Η εκπαίδευση έδινε ιδιαίτερο βάρος στον προφορικό λόγο, ενώ παράλληλα προετοίμαζε τους μελλοντικούς διερμηνείς για τον τρόπο με τον οποίο θα ανταποκρίνονταν στις εμπορικές συναλλαγές ή στην εύρεση στέγασης και τροφής σε ένα ενδεχόμενο ταξίδι τους. Οι φοιτητές είχαν την υποχρέωση να κοιμούνται σε κοιτώνες και να μελετούν καθ’όλη τη διάρκεια της μέρας. Τη δεύτερη και την εικοστή έκτη ημέρα κάθε μήνα, οι φοιτητές έπρεπε να περάσουν από γραπτή εξέταση, ενώ κάθε τρίμηνο προβλέπονταν εξετάσεις κατανόησης.

Οι διερμηνείς δεν είχαν ένα σταθερό μισθό, αλλά τους είχε χορηγηθεί βασιλική άδεια σύμφωνα με την οποία θα μπορούσαν να κάνουν εμπόριο στα ταξίδια τους στο εξωτερικό. Εάν αναλογιστούμε ότι απαιτούνταν τουλάχιστον έξι μήνες για ένα ταξίδι προς την Κίνα ή την Ιαπωνία και ότι οι άνθρωποι ταξίδευαν σπάνια, μια τέτοια εξουσία ήταν σαφώς πιο ικανοποιητική από έναν απλό μισθό. Έτσι λοιπόν, οι διερμηνείς της εποχής έγιναν πολύ πλούσιοι, κάτι που αργότερα τους ώθησε στο να αμφισβητήσουν το ότι ανήκαν στη μεσαία τάξη και να επιδιώξουν μια ακόμα καλύτερη κοινωνική θέση.

Η έλλειψη διερμηνέων, και συνεπώς ατόμων τα οποία θα μπορούσαν να διαβάζουν και να ομιλούν τις γλώσσες της Δύσης, ήταν η κύρια αιτία εξαιτίας της οποίας δεν μπορούσαν να μελετηθούν οι δυτικές επιστήμες. Τον δέκατο ένατο αιώνα, η Ιστορία γραφόταν από τη Δύση και όσοι μάθαιναν για την επιστήμη και την τεχνολογία αποκτούσαν πλεονέκτημα έναντι εκείνων που δεν γνώριζαν τίποτα για τους τομείς αυτούς.

Το καλοκαίρι του 1883 εμφανίστηκε στο προσκήνιο ο πρώτος διερμηνέας δυτικών γλωσσών της Κορέας, ο οποίος ονομαζόταν Yoon Chi-Ho. Ως μαθητής στην Ιαπωνία έμαθε την αγγλική και κατόπιν ανέπτυξε φιλικές σχέσεις με στελέχη της Βρετανικής Πρεσβείας στην Ιαπωνία και με τη γυναίκα του Fenellosa, ενός καθηγητή φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο του Τόκιο. Όταν πληροφορήθηκε ότι ο γενικός γραμματέας της Ολλανδικής Πρεσβείας ήθελε να μάθει την κορεατική, επεδίωξε να βελτιώσει τις γνώσεις του στην αγγλική. Εκείνη την περίοδο, ο νέος πρόξενος της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Κορέα, μετέβη στο Τόκιο προς αναζήτηση ενός κορεάτη διερμηνέα. Η αναζήτησή του τον οδήγησε στον Yoon Chi-Ho. Έτσι, ο τελευταίος έγινε ο πρώτος επίσημος διερμηνέας του Αμερικανικού Προξενείου στην Κορέα.

Έπειτα από δεκαοχτώ μήνες στην ίδια θέση, έφυγε από την Κορέα και μετέβη στη Σαγκάη, μαζί με τον αμερικανό πρόξενο, όπου συνέχισε τις σπουδές του στην αγγλική και έμαθε την κινεζική. Εντέλει, έγινε ο πρώτος κορεάτης ο οποίος γνώριζε την αγγλική, την ιαπωνική και την κινεζική. Εκτός από τον Yoon Chi-Ho κανείς άλλος δεν μπορούσε να γράψει ή να μιλήσει κάποια δυτική γλώσσα, ούτε φυσικά να διερμηνεύσει από αυτές.  

Η πρώτη σχολή μετάφρασης και διερμηνείας στη σύγχρονη Κορέα ιδρύθηκε το 1979. Αν και εκδηλώθηκε έντονο ενδιαφέρον για το εν λόγω πρόγραμμα, δίδασκαν σε αυτό άνθρωποι οι οποίοι δεν είχαν προηγούμενη εκπαίδευση ως διερμηνείς καθώς ήταν καθηγητές γλώσσας και φιλολογίας. Παρά τη μέτρια αρχή, η σχολή κατάφερε να διαδραματίσει ένα πολύ σημαντικό ρόλο όχι μόνο λόγω του ότι η ανάπτυξή της συνέπεσε με την οικονομική άνθηση της χώρας, αλλά και διότι από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 επαγγελματίες διερμηνείς δίδασκαν σε αυτήν.

Δύο ιστορικά γεγονότα έκαναν τους πολίτες της Κορέας να γνωρίσουν καλύτερα την ταυτόχρονη διερμηνεία. Το πρώτο ήταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Σεούλ το 1988 και το δεύτερο ο πόλεμος του Κόλπου το 1991. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες συνετέλεσαν στο άνοιγμα της χώρας προς το δυτικό κόσμο, στη διοργάνωση ολοένα και περισσότερων συνεδρίων καθώς και στην αυξημένη ζήτηση για ταυτόχρονη διερμηνεία.

Οι απλοί πολίτες συνειδητοποίησαν το τι πραγματικά είναι η ταυτόχρονη διερμηνεία στον πρώτο πόλεμο του Κόλπου. Η φύση του πολέμου απαιτούσε αμεσότητα στην πληροφόρηση και τα κορεατικά τηλεοπτικά δίκτυα δεν είχαν την πολυτέλεια του χρόνου για να ετοιμάζουν δικά τους ρεπορτάζ. Έτσι, επέλεξαν να αναμεταδίδουν τις ειδήσεις που πρόβαλλε το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNN και να προσλάβουν διερμηνείς οι οποίοι έπρεπε να μεταφράζουν ταυτόχρονα.

Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι οικονομικές απολαβές των διερμηνέων ήταν αρκετά υψηλές. Αρχικά, οι διερμηνείς κέρδιζαν σε μία μέρα όσα κέρδιζε ένας εργάτης σε ένα μήνα. Ωστόσο, η κοινωνική αποδοχή παρέμενε ένα ακανθώδες ζήτημα καθώς η διερμηνεία αντιμετωπιζόταν ως μία υπηρεσία η οποία παρέχεται σε ένα πελάτη ενώ παράλληλα θεωρείτο ένα περιστασιακό επάγγελμα με υψηλές απολαβές.

Μεγάλη άνθηση γνώρισε η διερμηνεία σε τηλεοπτικούς σταθμούς στην Κορέα. Το φαινόμενο πρωτοεμφανίστηκε το 1994 όταν ο τηλεοπτικός δίαυλος KBS παρείχε στους τηλεθεατές του την υπηρεσία της διερμηνείας στην αγγλική κατά τη διάρκεια του πρώτου εικοσαλέπτου του κεντρικού του δελτίου ειδήσεων. Η εξέλιξη αυτή βοηθήθηκε από το γεγονός ότι υπήρχε η τεχνολογία μετάδοσης ενός τηλεοπτικού προγράμματος σε δύο γλώσσες, την κορεατική και την αγγλική καθώς και από το ότι η κυβέρνηση ενθάρρυνε το όλο εγχείρημα το οποίο έτυχε θερμής υποδοχής από τους ξένους που έμεναν στην Κορέα. Αργότερα όμως, λόγω έλλειψης πόρων, η υπηρεσία αυτή σταμάτησε να διατίθεται στους τηλεθεατές.

Ευτυχώς για τους διερμηνείς, η καλωδιακή τηλεόραση προσέλαβε μια ομάδα εξ αυτών για να διερμηνεύει τα προγράμματα των αμερικανικών και ιαπωνικών δικτύων. Επίσης, στην αγορά υπήρχαν και διερμηνείς – ελεύθεροι επαγγελματίες οι οποίοι προσλαμβάνονταν για ειδικές μεταδόσεις όπως η απώλεια της πριγκίπισσας Νταϊάνα ή η ορκωμοσία του προέδρου Μπους του νεότερου. Ένας διερμηνέας ο οποίος εργάζεται στην τηλεόραση πρέπει να έχει ωραία φωνή αλλά και να αντέχει σε συνθήκες έντονης πίεσης.

Πρέπει, τέλος, να σημειωθεί η τάση που παρατηρείται τελευταία σύμφωνα με την οποία οι διερμηνείς προτιμούν να εργάζονται σε κάποια εταιρεία παρά ως ελεύθεροι επαγγελματίες. Πιστεύουν ότι με τον τρόπο αυτό αφενός θα έχουν μεγαλύτερη επαγγελματική ασφάλεια, αφετέρου θα μπορέσουν να διευρύνουν τις γνώσεις τους σε ένα συγκεκριμένο τομέα.