Βήμα στην επικοινωνία
  • EL
  • EN
  • FR
  • IT
  • ES

Υπηρεσίες Διερμηνείας

Η Podium, πέρα από τις άρτιες υπηρεσίες διερμηνείας τις οποίες επιθυμεί πάντοτε να προσφέρει, αποσκοπεί και στην ενημέρωση του γενικότερου κοινού σχετικά με το περιβάλλον της διερμηνείας και τις ιστορικές αναδρομές που το αφορούν. Σε αυτό το πλαίσιο, μπορείτε ανά τακτά χρονικά διαστήματα να διαβάζετε στο blog της ιστοσελίδας μας ιστορικές αναφορές σχετικές με τις υπηρεσίες διερμηνείας ανά τους αιώνες. 

Κατά τη διάρκεια της περιόδου της αποικιοκρατίας, οι διερμηνείς αποτελούσαν τους κατεξοχήν ενδιάμεσους μεταξύ των ευρωπαίων διοικούντων και των αφρικανικών πληθυσμών. Οι διερμηνείς είχαν τη δική τους οργανωτική δομή εντός της διοίκησης των αποικιοκρατών. Για τους διοικούντες οι διερμηνείς αποτελούν τους πιστούς και αποτελεσματικούς συνεργάτες οι οποίοι συχνά αντιμετωπίζουν κατηγορίες σύμφωνα με τις οποίες χαρακτηρίζονται ως ανίκανοι και αναξιόπιστοι. Ωστόσο, αν και «ενδιάμεσοι», οι διερμηνείς αποκτούν ένα σημαντικό κύρος στα μάτια του ντόπιου πληθυσμού διότι αποτελούν εκείνους τους αφρικανούς οι οποίοι βρίσκονται πολύ κοντά στα κέντρα εξουσίας. Κάποιες φορές το γεγονός αυτό προκαλεί τον φθόνο, με αποτέλεσμα να αποδίδονται στους διερμηνείς διάφορες κατηγορίες.

Η ιστορία του επαγγέλματος του διερμηνέα στην Αφρική συνδέεται άμεσα με την ιστορία των επαφών μεταξύ των Δυτικών και των αυτοχθόνων σε αφρικανικό έδαφος. Πριν τη δημιουργία των πρώτων αποικιών, οι επαφές μεταξύ ευρωπαίων και αφρικανών δεν ήταν συχνές και περιορίζονταν μόνο στις παράκτιες περιοχές. Γίνεται λοιπόν κατανοητό ότι για να επιτευχθεί μία σωστή επικοινωνία είναι απαραίτητες οι υπηρεσίες ενός διερμηνέα ο οποίος κατά κανόνα είναι αυτόχθων και έχει μάθει τη γλώσσα των αποικιοκρατών. Εκείνη την εποχή, το έργο του διερμηνέα είχε ιδιαίτερη βαρύτητα μόνο κατά την άφιξη των πλοίων.

Από τον δέκατο όγδοο αιώνα, όταν αρχίζει η εξερεύνηση του εσωτερικού της ηπείρου, παρατηρούμε αύξηση των καθηκόντων του διερμηνέα με την εμφάνιση των ξεναγών – διερμηνέων. Οι τελευταίοι, όμως, χρησιμοποιούνται πολύ συχνά για να εκπληρώσουν το καθήκον που τους έχει ανατεθεί και κατόπιν εγκαταλείπονται στο τέλος της εξερεύνησης. Αντίθετα από τους προκατόχους τους, αυτοί οι διερμηνείς έμαθαν τις ευρωπαϊκές γλώσσες με τον επίσημο τρόπο, σε σχολεία της Δύσης, τα οποία δημιουργήθηκαν για αυτό τον σκοπό. Το κύριο έργο ενός ξεναγού – διερμηνέα έγκειται στη βοήθεια που καλείται αυτός να παράσχει στους εξερευνητές οι οποίοι έχουν ως σκοπό τους να ανακαλύψουν το εσωτερικό της ηπείρου, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως μεσάζων μεταξύ των εξερευνητών και των γηγενών. Επιπλέον, ανάλογα με τις ανάγκες ενός ταξιδιού, ο διερμηνέας μπορεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε διπλωματικό επίπεδο, στη συνομολόγηση συνθηκών ή σε εμπορικές συναλλαγές.

Στη γαλλόφωνη Αφρική, οι Αρχές προτιμούσαν αρχικά να στηρίζονται σε ανεξάρτητους διερμηνείς. Πρόκειται, στην πλειοψηφία τους, για άτομα τα οποία κατοικούσαν στις παράκτιες περιοχές της ηπείρου, είχαν έρθει πρωθύστερα σε επαφή με τους ευρωπαίους και είχαν σχηματίσει μία γηγενή ελίτ. Οι Αρχές συνειδητοποιούν γρήγορα τον πολύ σημαντικό ρόλο των διερμηνέων αλλά μακροπρόθεσμα η χρησιμοποίηση μόνο ανεξάρτητων διερμηνέων αποδεικνύεται ανεπαρκής. Έτσι, γίνονται προσπάθειες για την κατάρτιση νέων διερμηνέων οι οποίοι θα εργάζονταν ως μόνιμοι υπάλληλοι της Διοίκησης. Το γεγονός αυτό έδωσε το έναυσμα για τη σύσταση των πρώτων «σωματείων» γηγενών διερμηνέων στις αποικίες της Γαλλίας. Η δημιουργία ενός πλαισίου για τα εν λόγω σωματεία θα γίνει βάσει των τοπικών δυναμικών αλλά και της βούλησης της Διοίκησης.

Ωστόσο, το πλαίσιο αυτό δεν έκανε πρώτη φορά την εμφάνισή του την περίοδο της αποικιοκρατίας. Ο Ναπολέων Βοναπάρτης, στην εκστρατεία του στην Αφρική το 1798, έφερε μαζί του, μεταξύ άλλων, μια ομάδα επιστημόνων ειδικών σε θέματα της Ανατολής, στους οποίους δόθηκε ο τίτλος των «στρατιωτικών διερμηνέων». Επίσης, το 1830, το σώμα που εκστράτευσε στην Αλγερία είχε στις τάξεις του μία ομάδα εκατό διερμηνέων οι οποίοι μετά την κατάκτηση τέθηκαν στην υπηρεσία της γαλλικής κυβέρνησης της Αλγερίας.

Ύστερα από αποφάσεις των τοπικών διοικητών δημιουργείται ένα ενιαίο πλαίσιο για τους διερμηνείς σε όλες τις αποικίες της Γαλλίας στην Αφρική. Το πλαίσιο αυτό αφορά στην ιεραρχία, στις απολαβές, στο προσωπικό, στις προαγωγές και στην πειθαρχία. Σε κάποιες περιπτώσεις λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως οι ορκωτοί διερμηνείς, οι μετακινήσεις και τα οδοιπορικά. Επιπλέον, υφίστανται και τοπικές ιδιαιτερότητες αναφορικά με τις γλώσσες που θα πρέπει να γνωρίζουν οι διερμηνείς.

Όσον αφορά στην ιεραρχία οι συνήθεις βαθμοί είναι αυτοί του διερμηνέα σε πρακτική άσκηση, του διερμηνέα – βοηθού, του διερμηνέα και του κύριου διερμηνέα. Στην Αλγερία μετά από την αναδιοργάνωση του 1854, το πέρασμα από τον βαθμό του βοηθού διερμηνέα σε αυτόν του κύριου διερμηνέα είναι αδύνατον, διότι στους γηγενείς επιτρέπεται να προχωρήσουν μόνο μέχρι τον βαθμό του βοηθού διερμηνέα ενώ οι γάλλοι πολίτες μπορούν να ανέλθουν στην ιεραρχία. Σε όλο το προαναφερθέν πλαίσιο, οι πιο ευάλωτες θέσεις είναι αυτές του διερμηνέα σε πρακτική άσκηση και του διερμηνέα – βοηθού καθώς μπορεί να απολυθούν εξαιτίας των αναγκών του προϋπολογισμού ή όταν οι υπηρεσίες τους δεν είναι πλέον απαραίτητες.

Για τους γηγενείς, ο διερμηνέας βρίσκεται στην κορυφή της νέας κοινωνικής ιεραρχίας, υψηλότερα ακόμα και από τους τοπικούς άρχοντες. Όποια και αν είναι η καταγωγή του συγκαταλέγεται πάντα στην ελίτ της κοινωνίας του απλώς και μόνο διότι κατέχει την επιστήμη των λευκών. Ως κοινωνική ομάδα, η κοινότητα στηρίζεται στον διερμηνέα για την προώθηση και τη διασφάλιση των συμφερόντων της. Πέρα όμως από την καταξίωση που προσφέρει το επάγγελμα αυτό, συχνά προκαλεί και τον φθόνο εκ μέρους αφενός των τοπικών αρχόντων οι οποίοι πιστεύουν ότι ο διερμηνέας καρπούται την εξουσία, αφετέρου των μορφωμένων ελίτ που έχουν καταλάβει λιγότερο σημαντικές θέσεις στη Διοίκηση. Συνεπώς, οι διερμηνείς πέφτουν συχνά θύματα συνομωσιών που αποβλέπουν στην απόλυσή τους. Όταν δεν κατάγονται από την περιοχή στην οποία εργάζονται, γίνονται ανεπιθύμητοι στα μάτια του ντόπιου πληθυσμού ο οποίος τους θεωρεί προδότες. Επιπλέον, όχι σπάνια, κατηγορούνται για διαφθορά ή για κατάχρηση εξουσίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι κατηγορίες είναι πάντοτε αβάσιμες.

Στην Αλγερία, η ομάδα των διερμηνέων αντιμετώπισε δύο προβλήματα, δηλαδή αφενός την απομόνωση εντός του στρατού όσον αφορά τους στρατιωτικούς διερμηνείς και αφετέρου τους γηγενείς διερμηνείς. Από τη μία πλευρά, οι διερμηνείς δεν απολάμβαναν τα ίδια προνόμια με τις υπόλοιπες ομάδες του στρατού και συχνά αντιμετωπίζονταν με εχθρικό τρόπο επειδή θεωρούνταν ξένο σώμα. Από την άλλη πλευρά, οι κύριοι διερμηνείς δεν αντιμετώπιζαν θετικά την πρόσληψη γηγενών διερμηνέων για τους οποίους πίστευαν ότι δεν ήταν έξυπνοι και ότι ήταν επιρρεπείς σε φαινόμενα διαφθοράς.

Η παρουσία διερμηνέων στην Αλγερία συνεχίστηκε σε όλη τη διάρκεια του εικοστού αιώνα. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, ιαπωνικές εταιρείες συμμετέχουν σε σχέδια εκβιομηχάνισης των χωρών της Βόρειας Αφρικής και κυρίως της Αλγερίας. Ένα από τα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι ιάπωνες ήταν αυτό της γλώσσας, καθώς πολύ λίγοι ιάπωνες γνώριζαν τη γαλλική η οποία θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως γλώσσα επικοινωνίας με τους ντόπιους πληθυσμούς. Κατά συνέπεια, οι ιαπωνικές εταιρείες προσέλαβαν διερμηνείς οι οποίοι γνώριζαν τη γαλλική και την ιαπωνική, ο ρόλος των οποίων ήταν πολυεπίπεδος. Συγκεκριμένα, έκαναν διερμηνεία συνοδείας μεταξύ των ιαπώνων μηχανικών και των αλγερινών εργατών, διερμηνεία σε διαπραγματεύσεις υψηλού επιπέδου και παρεμβάσεις στις σχέσεις με τις αλγερινές Αρχές. Η κύρια αποστολή τους, όμως, συνίστατο στο να βοηθούν τους ιάπωνες μηχανικούς και τεχνικούς στην καθημερινή δουλειά τους.

Οι εν λόγω διερμηνείς κάποιες φορές εργάζονταν και ως μεταφραστές φακέλων, εκθέσεων και τεχνικών αναφορών, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις συνέτασσαν επίσημες εκθέσεις. Το προφίλ τους ήταν συγκεκριμένο. Στην πλειονότητά τους ήταν από είκοσι έως σαράντα ετών, κάτοχοι πτυχίου πανεπιστημίου και είχαν αποκτήσει τις βάσεις τους είτε σε ιαπωνικό πανεπιστήμιο όπου έμαθαν τη γαλλική, είτε σε γαλλικό σχολείο της Γαλλίας. Αρκετοί από αυτούς ασκούσαν άλλα επαγγέλματα πριν καταλήξουν στο επάγγελμα του διερμηνέα, αλλά ελάχιστοι ήταν εκείνοι που διέθεταν επαγγελματική εμπειρία πριν να προσληφθούν για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην Αλγερία.

Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία της αφρικανικής χώρας, οι διερμηνείς εργάζονται 44 ώρες την εβδομάδα. Οι υπερωρίες πληρώνονται επιπλέον, ενώ για μία ετήσια σύμβαση η άδεια που προβλέπεται είναι είκοσι μέρες. Πολλές εταιρείες προσφέρουν στους διερμηνείς ένα εισιτήριο μετ’επιστροφής για την Ιαπωνία κατά τη διάρκεια της προαναφερθείσας άδειας.  Μετά από τη λήξη της σύμβασης οι περισσότεροι διερμηνείς επιστρέφουν στην Ιαπωνία όπου, είτε βελτιώνουν τις γνώσεις τους στη γαλλική, είτε τις διευρύνουν σε κάποιον τεχνικό τομέα της επιλογής τους περιμένοντας την πρόσληψή τους εκ νέου μέσω μιας καινούργιας σύμβασης.

Το ερώτημα το οποίο τίθεται είναι εάν οι ιάπωνες διερμηνείς της Βόρειας Αφρικής αισθάνονταν ότι είναι επαγγελματίες. Αρχικά ήταν ερασιτέχνες ή έκαναν τα πρώτα τους βήματα. Ύστερα όμως από αυτή τους την εμπειρία μπορούν να θεωρηθούν επαγγελματίες εν μέρει. Επίσης, είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι αυτοί συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάπτυξη των χωρών της Βόρειας Αφρικής καθώς και στην ανάπτυξη της ιαπωνικής οικονομίας. Επιπλέον, αποτέλεσαν τους πρεσβευτές της χώρας τους σε μια καινούργια ήπειρο φέρνοντας πιο κοντά δύο τελείως διαφορετικούς πολιτισμούς.