Βήμα στην επικοινωνία
  • EL
  • EN
  • FR
  • IT
  • ES

Ιστορικές Πληροφορίες για τη Διερμηνεία

Οι πιο πρώιμες αποδείξεις για τη χρήση διερμηνέων είναι οι επιγραφές που βρέθηκαν πάνω σε τάφους των πριγκίπων της Ελεφαντίνης, οι οποίες χρονολογούνται από την τρίτη χιλιετία π.Χ.. Οι εν λόγω πρίγκιπες έζησαν στα σύνορα μιας δίγλωσσης περιοχής της Αιγύπτου των Φαραώ και καταγόμενοι πιθανόν κατά το ήμισυ από την αρχαία Νούμπια, γνώριζαν τη γλώσσα ή τις γλώσσες των φυλών με τις οποίες οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι έρχονταν σε επαφή. Κατά συνέπεια, αποτέλεσαν τους «δραγουμάνους» της εποχής τους. Παρά το γεγονός ότι οι Αιγύπτιοι δεν είχαν σε εκτίμηση τις ξένες γλώσσες, φαίνεται ότι το έργο των πριγκίπων της Ελεφαντίνης ήταν εξαιρετικά σημαντικό διότι συχνά γινόταν ξεχωριστή αναφορά σε αυτούς.

Οι πρώτοι διερμηνείς λειτούργησαν ως στρατιωτικοί διερμηνείς ως ένα βαθμό, διότι για κάποιες από τις αιγυπτιακές αποστολές στην αρχαία Νούμπια μαρτυρούνται ένοπλες συγκρούσεις με τον ντόπιο πληθυσμό. Δεν πρέπει επίσης να λησμονούμε ότι στην αρχαία ελληνική γραμματεία γίνεται λόγος για την ύπαρξη διερμηνέων κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ασία, οι οποίοι τον ακολούθησαν έως το τέλος της πορείας του, την Ινδία. Η βοήθειά τους ήταν απαραίτητη για την επικοινωνία με τους λαούς που κατακτούσε ή με εκείνους με τους οποίους συμμαχούσε. Παρόμοια τακτική ακολουθούσαν και οι Ρωμαίοι για προφανείς λόγους σε όλη την αχανή αυτοκρατορία την οποία κυβερνούσαν.

Ανάμεσα στον πέμπτο αιώνα π.Χ. και στον έκτο αιώνα μ.Χ., αρκετοί διερμηνείς εργάστηκαν στην Παλαιστίνη και στη Βαβυλώνα, τόσο σε δικαστήρια όσο και σε ταλμουδικές σχολές. Συχνά εργάζονταν με τον Ραβίνο υπό τις οδηγίες του οποίου είχαν σπουδάσει και του οποίου τα διδάγματα γνώριζαν καλά. Επίσης, οι διερμηνείς της εποχής καλούνταν σε τακτά διαστήματα να επανεκφράσουν τα διδάγματα του Ραβίνου. Η Ιστορία μάς παρέδωσε τα ονόματα κάποιων διάσημων διερμηνέων συμπεριλαμβανομένου και του Hutzpit Hameturgeman, το όνομα του οποίου σήμαινε Hutzpit ο διερμηνέας.

Ο ίδιος ήταν και ένας από τους δέκα μάρτυρες οι οποίοι βασανίστηκαν και θανατώθηκαν από τους Ρωμαίους με την κατηγορία της παραβίασης της απαγόρευσης της διδασκαλίας του Ιουδαϊκού Νόμου. Επιπλέον, ορισμένοι διερμηνείς γίνονταν και εκείνοι ραβίνοι ή διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων. Το Ταλμούδ τονίζει την αναγκαιότητα της μετάφρασης ενώ κάνει εκτενή αναφορά στους κανόνες οι οποίοι πρέπει να διέπουν τη διερμηνεία στη συναγωγή.

Οι διερμηνείς συνέβαλαν αποφασιστικά και στον εξισλαμισμό της Αφρικής μέσω του έργου τους στην προφορική μετάφραση των λόγων που εκφωνούσαν ιερείς στις τοπικές γλώσσες. Επίσης, οι ίδιοι βοήθησαν κατά τον δέκατο πέμπτο αιώνα στη διάδοση της χριστιανικής πίστης στην Αφρική καθώς οι καθολικοί ιεραπόστολοι χρησιμοποίησαν διερμηνείς για να κερδίσουν το μεγαλύτερο δυνατό αριθμό πιστών.

Φυσικά, ο ρόλος των διερμηνέων ήταν κομβικής σημασίας την περίοδο της ανακάλυψης του Νέου Κόσμου. Ο πρώτος ισπανός μεταφραστής – διερμηνέας του Κολόμβου ήταν ο Don Luis de Torres ο οποίος γνώριζε καστιλλιάνικα, λατινικά, αραβικά, εβραϊκά, ελληνικά και αραμαϊκά. Ωστόσο, ο σύνθετος χαρακτήρας της αποστολής αυτής ανάγκασε τον Χριστόφορο Κολόμβο να στραφεί και σε γηγενείς διερμηνείς, ο κύριος στόχος των οποίων ήταν να πείθουν τους ιθαγενείς να μην προβάλουν αντίσταση στην προέλαση των κατακτητών.

Όταν ο Κορτές ξεκίνησε τη δική του πορεία για την κατάκτηση του Μεξικού το 1519, βασίστηκε σε μεταφραστές για να τον βοηθήσουν όχι μόνο στα φιλόδοξα σχέδιά του αλλά και στις προσπάθειές του για προσηλυτισμό των Ινδιάνων. Ο ισπανός κατακτητής συνάντησε ένα σκλάβο ονόματι Jeronimo de Aguilar και τον αγόρασε. Ο Aguilar είχε ναυαγήσει στην περιοχή του Γιουκατάν και κατά τη διάρκεια της οκταετούς δουλείας του είχε μάθει τη γλώσσα των Μάγια. Μέσω του Aguilar, ο Κορτές παρότρυνε τους Ινδιάνους να εγκαταλείψουν την ειδωλολατρία και να ασπαστούν τη χριστιανική πίστη. Στην επιτυχή έκβαση των σχεδίων του σίγουρα συνετέλεσε και το γεγονός ότι η καθολική πίστη ήταν οικεία στον διερμηνέα του. Στην περιοχή Ταμπάσκο, οι Ισπανοί έφτιαξαν μία Αγία Τράπεζα με την Παναγία και ένα μεγάλο σταυρό. Τα χριστιανικά αυτά σύμβολα έγιναν δεκτά από τους Μάγια, σύμφωνα τουλάχιστον με τον Bernal Díaz del Castillo, στρατιώτη του Κορτές, ο οποίος δημοσίευσε ένα χρονικό με τον τίτλο Historia Verdadera de la Conquista de la Nueva España (Η Αληθινή Ιστορία της Κατάκτησης της Νέας Ισπανίας). Στην επικοινωνία του με τους Ατζέκους, βοηθήθηκε πολύ από την Marina. Η Marina και ο Aguilar εφάρμοζαν αυτό που σήμερα ονομάζουμε ως τεχνική του «ρελέ». Ο Aguilar διερμήνευε από την ισπανική προς τη γλώσσα των Μάγια, και κατόπιν η Marina προς τη γλώσσα των Ατζέκων και αντιστρόφως.

Η Doña Marina, γνωστή και ως Malintzin ή la Malinche αποτελεί το χαρακτηριστικότερο ίσως παράδειγμα διερμηνέων που υπηρέτησαν τους κατακτητές ή τους εξερευνητές. Η ίδια αναφέρεται σε πολλές διαφορετικές πηγές, όμως φαίνεται ότι ο Κορτές δεν αναγνώριζε ιδιαίτερα την προσφορά της. Στις επιστολές που απέστειλε ο ισπανός κατακτητής προς τον Charles V αναφέρεται σε αυτήν ως «η Ινδιάνα γυναίκα» και μόνο μια φορά με το όνομά της.

Συχνότερες αναφορές στο πρόσωπό της γίνονται στο χρονικό του Bernal Díaz del Castillo στο οποίο η ίδια εμφανίζεται ως ένας πολύ σημαντικός σύνδεσμος. Επίσης, τη χαρακτηρίζει τιμητικά Doña και υποστηρίζει ότι εστάλη από τον Θεό στους Ισπανούς για να τους βοηθήσει στα σχέδιά τους. Ο ρόλος της Marina σε κάποιες πηγές θίγεται λιγότερο, ενώ σε κάποιες άλλες υποσκελίζει ίσως και αυτόν του ίδιου του Κορτές. Επιπλέον, απεικονίζεται έχοντας μεγαλύτερες διαστάσεις ακόμα και από τον ισπανό κατακτητή, σπάζοντας έτσι μία παράδοση αιώνων σύμφωνα με την οποία ο διερμηνέας απεικονιζόταν πάντα πολύ μικρότερος σε σχέση με το κεντρικό πρόσωπο.

Ο βίος αυτής της πρώιμης διερμηνέως είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενος. Η ίδια κατηγορήθηκε αλλά και επικρίθηκε αρκετές φορές για τα καθήκοντα που της είχαν ανατεθεί. Γεννήθηκε γύρω στο 1505, ο πατέρας της ήταν αρχηγός της επαρχίας Coatzacoalcos, αλλά πέθανε όταν η κόρη του ήταν μικρή. Έπειτα, η Marina πουλήθηκε σε εμπόρους των Μάγια, ενώ η μητέρα της ξαναπαντρεύτηκε και γέννησε ένα αγόρι. Ίσως η μετέπειτα σύντροφος του Κορτές να είχε πουληθεί πολλές φορές πριν να δοθεί τελικά σε εκείνον ως μία μεταξύ είκοσι σκλάβων.

Ο ισπανός κατακτητής βάφτισε τις είκοσι γυναίκες και τις δώρισε στους καπετάνιους των πλοίων του. Η Marina μιλούσε τη γλώσσα των Ατζέκων από τους οποίους καταγόταν καθώς και τη γλώσσα των Μάγια διότι είχε ζήσει ανάμεσα σε κατοίκους από την περιοχή Ταμπάσκο. Ούσα δεκατεσσάρων ετών και ξεχωρίζοντας για την ομορφιά και την εξυπνάδα της, δόθηκε στον Alonso Hernández Puertocarrero, ένα επιφανές άτομο. Όταν ο Puertocarrero επέστρεψε στην Ισπανία, η Marina έγινε ερωμένη του Κορτές και μητέρα του παιδιού του.

Ως η «γλώσσα» και τα «αυτιά» του Κορτές, η Marina είχε σημαντικές εξουσίες. Ωστόσο, παραμένει μία αμφιλεγόμενη προσωπικότητα καθώς θεωρείται είτε ότι έσωσε είτε ότι πρόδωσε τον λαό της. Μετά την ανεξαρτησία του Μεξικού ονομάστηκε «μητέρα μιας μπάσταρδης ράτσας και προδότρια της χώρας της». Πρόσφατα όμως, το όνομά της αποκαταστάθηκε από μια ομάδα φεμινιστριών επιστημόνων με το επιχείρημα ότι χάρη σε εκείνη δημιουργήθηκαν οι πρώτες πολυπολιτισμικές κοινωνίες.

Επιπλέον, όπως αναφέρει ο ίδιος ο Κορτές σε επιστολή του προς τον Charles Quint, το 1519, γλύτωσε από ενέδρα των ιθαγενών διότι η Marina τον είχε ενημερώσει σχετικά και έτσι μπόρεσε να αιφνιδιάσει τους εχθρούς του.

Οι διερμηνείς αραβικής και εβραϊκής γλώσσας που είχε φέρει μαζί του ο Κολόμβος δεν του φάνηκαν χρήσιμοι καθώς ο ίδιος αρχικά είχε ως προορισμό του την Ινδία. Σε πρώτη φάση ανέθεσε σε έξι γηγενείς καθήκοντα οδηγού και διερμηνέα. Ο πιο γνωστός από αυτούς βαφτίστηκε Diego Colomb.

Οι δύο πρώτοι διερμηνείς του Καναδά ήταν οι Dom Agaya και Taignoagny. Φορώντας ένα κόκκινο σκούφο σαλπάρουν για τη Γαλλία την 5 Σεπτεμβρίου 1534 για να μάθουν τη γαλλική και να γίνουν διερμηνείς. Μετά από οχτάμηνη παραμονή σε ευρωπαϊκό έδαφος, οι δυο τους επιστρέφουν στη Νέα Γαλλία για να αποδειχτούν πολύτιμα εργαλεία στην επικοινωνία μεταξύ της φυλής τους, των Ινδιάνων του Iroquois, και των Γάλλων. Ασκώντας τα καθήκοντά τους βρέθηκαν στο μεταίχμιο δύο πολιτισμών, του ευρωπαϊκού και του ινδιάνικου – αμερικανικού. Κύριο μέλημά τους ήταν να παραμείνουν πιστοί στον λαό τους και να μην τον προδώσουν.