Βήμα στην επικοινωνία
  • EL
  • EN
  • FR
  • IT
  • ES

Η Δίκη της Νυρεμβέργης

Η Podium, πέρα από τις άρτιες υπηρεσίες διερμηνείας τις οποίες επιθυμεί πάντοτε να προσφέρει, αποσκοπεί και στην ενημέρωση του γενικότερου κοινού σχετικά με το περιβάλλον της διερμηνείας και τις ιστορικές αναδρομές που το αφορούν. Σε αυτό το πλαίσιο, μπορείτε ανά τακτά χρονικά διαστήματα να διαβάζετε στο blog της ιστοσελίδας μας ιστορικές αναφορές σχετικές με τις υπηρεσίες διερμηνείας ανά τους αιώνες. 

 

Η Δίκη της Νυρεμβέργης αποτελεί σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη ιστορία της διερμηνείας. Πολλοί έχουν την, λανθασμένη ιστορικά, αντίληψη ότι κατά τη διάρκεια αυτού του σπουδαίου γεγονότος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά η ταυτόχρονη διερμηνεία. Στην πραγματικότητα όμως, πολύ νωρίτερα είχε αναπτυχθεί ένα σύστημα αποτελούμενο από ακουστικά και μικρόφωνα.

Το εν λόγω σύστημα σχεδιάστηκε από την εταιρεία IBM και αποτέλεσε τη βάση των σημερινών τελειοποιημένων συστημάτων. Η καινοτομία αυτή έδινε την δυνατότητα να ακούει ο ακροατής οποιαδήποτε από τις γλώσσες εργασίας ενός συνεδρίου με το γύρισμα ενός κουμπιού, αλλά καθώς βρισκόταν ακόμα σε εμβρυακή μορφή αντιμετώπιζε πολλά τεχνικά προβλήματα. Το Διεθνές Γραφείο Εργασίας στη Γενεύη ήταν ο πρώτος φορέας ο οποίος αποφάσισε να το υιοθετήσει. Έτσι, το σύστημα της IBM χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1927, σε συνδυασμό με τη διαδοχική διερμηνεία, σε ένα συνέδριο για εργασιακά ζητήματα στη Γενεύη. Η διαδοχική διερμηνεία χρησιμοποιήθηκε το 1935 στο 15ο Διεθνές Συνέδριο Φυσιολογίας στο Λένινγκραντ, η εναρκτήρια ομιλία του οποίου μεταφράστηκε ταυτόχρονα από την ρωσική στη γαλλική, στην αγγλική και στη γερμανική.

Η επόμενη μεγάλη ιστορική στιγμή στην οποία χρησιμοποιήθηκε και έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό η ταυτόχρονη διερμηνεία ήταν η Δίκη της Νυρεμβέργης. Ο ίδιος ο Γκέρινγκ άλλωστε δήλωσε ότι δεν χρειαζόταν δικηγόρο, διότι δεν θα τον βοηθούσε σε τίποτα στη δίκη. Αντιθέτως, αυτό που πραγματικά χρειαζόταν ήταν ένας καλός διερμηνέας.

Σύμφωνα με την μαρτυρία του κυρίου Ντιρκς, ο οποίος ήταν μεταφραστής στη δίκη, ένα σύντομο μήνυμα στο βελγικό ραδιόφωνο ζητούσε μεταφραστές, δυνατούς γνώστες της αγγλικής και της γερμανικής, χωρίς να αναφέρει τον λόγο. Το εν λόγω καθήκον απαιτούσε «χειρουργική» ακρίβεια στη διατύπωση και στην επιλογή των λέξεων, ενώ το λάθος μπορούσε να έχει φοβερές επιπτώσεις ή να καταστήσει γελοία τη διαδικασία.

Ένα τέτοιο λάθος ήταν και το ατόπημα του αμερικανού κατηγόρου, δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Τζάκσον στην κατ’αντιπαράσταση ανάκριση του Γκέρινγκ. Στην προσπάθειά του να ενοχοποιήσει τον κατηγορούμενο για «στρατιωτικοποίηση» και προετοιμασία του πολέμου, ο Τζάκσον παρουσίασε ένα έγγραφο το οποίο έφερε την υπογραφή του κατηγορουμένου και αναφερόταν στην προσπάθεια περί «προσπάθειας απελευθέρωσης της Ρηνανίας». Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν ήταν αληθές καθώς το έγγραφο αναφερόταν στον ποταμό Ρήνο, ενώ η γερμανική λέξη «freimachung» είχε αποδοθεί ως «απελευθέρωση», ενώ σήμαινε απλώς «εκκαθάριση». Ουσιαστικά, το κείμενο αναφερόταν στην αναγκαιότητα να καθαριστεί το ποτάμι για να κυκλοφορούν απρόσκοπτα τα πλοία.

Για τη Διερμηνεία, η δίκη της Νυρεμβέργης αποτέλεσε ένα θρίαμβο έναντι των γλωσσικών σκοπέλων. Ο στόχος της IBM ήταν να μπορούν όλοι να καταλαβαίνουν, δηλαδή οι συνήγοροι, οι δικαστές, οι μάρτυρες, οι κατηγορούμενοι καθώς και οι εκπρόσωποι του Τύπου. Όλοι σχεδόν φορούσαν ακουστικά για να μπορούν να παρακολουθούν τη διαδικασία. Κάποιοι μάλιστα από τους κατηγορουμένους έβγαζαν τα ακουστικά όταν δίνονταν στοιχεία για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης είτε επειδή δεν ήθελαν να ακούσουν τις περιγραφόμενες θηριωδίες, είτε για άλλους λόγους.

Οι λίγοι επαγγελματίες διερμηνείς της εποχής αντιτάχθηκαν στη χρήση της ταυτόχρονης διερμηνείας. Ακόμα και εκείνοι οι οποίοι πίστευαν ότι θα ήταν πολύτιμη, ενδόμυχα ανησυχούσαν για το χρονικό διάστημα για το οποίο θα ήταν δυνατόν να χρησιμοποιηθεί. Επίσης, έγιναν σημαντικές προσπάθειες να προσληφθούν τα πιο ικανά άτομα. Οι διερμηνείς της δίκης της Νυρεμβέργης είχαν διαφορετικό εθνικό, γλωσσικό και επαγγελματικό υπόβαθρο. Κάποιοι ήταν πολύ νέοι, ενώ ανάμεσά τους υπήρχαν δάσκαλοι, ακαδημαϊκοί και νομικοί.

Η ιδέα της χρησιμοποίησης της ταυτόχρονης διερμηνείας στη δίκη ανήκε στον Leon Dostert ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την διερμηνεία στη Νυρεμβέργη. Ο Dostert είχε γεννηθεί στη Γαλλία το 1904 και είχε εργαστεί ως διερμηνέας τόσο για τον γερμανικό στρατό ο οποίος είχε καταλάβει την πόλη στην οποία έμενε κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όσο και για τον αμερικανικό στρατό ο οποίος την απελευθέρωσε.

Είναι λοιπόν απόλυτη δικαιολογημένη η άποψη ότι «όλα άρχισαν στη Νυρεμβέργη». Παρά τον πρωτόγονο και ίσως προβληματικό εξοπλισμό αλλά και τις συνθήκες εργασίας, ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει ότι το γεγονός αυτό αποτέλεσε τον προπομπό των τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται στις μέρες μας για να κάνουν ευκολότερο το έργο ενός επαγγελματία διερμηνέα. Επιπροσθέτως, σηματοδότησε τη σπουδαιότητα καθώς και την αξιοπιστία της ταυτόχρονης διερμηνείας σε εξαιρετικά σημαντικά ζητήματα, αίροντας τη δυσπιστία που επεδείκνυαν αρκετοί.

Στην αίθουσα όπου γινόταν η δίκη, οι καμπίνες είχαν τοποθετηθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε οι κατηγορούμενοι να κάθονται ακριβώς μπροστά τους. Επιπλέον, οι ώρες που έπρεπε να δουλεύουν οι διερμηνείς στην καμπίνα ήταν λιγότερες σε σχέση με τις ώρες που καλείται στις μέρες μας να εργαστεί ένας μόνιμος διερμηνέας και κάθε επαγγελματίας έπρεπε να διερμηνεύει από μία μόνο γλώσσα προς τη μητρική του. Πολύ σημαντικό είναι και το στοιχείο της ταχύτητας. Αρχικά, έγινε προσπάθεια να διατηρήσουν οι ομιλητές μια ταχύτητα των εξήντα λέξεων το λεπτό, ενώ σε όλους τους διερμηνείς δίνονταν αντίγραφα των εγγράφων παρά το γεγονός ότι η διανομή τους ήταν περιορισμένη.

Θα ήταν άδικο επίσης να μη σταθούμε σε ένα ακόμα μάθημα που μας δίνει η χρησιμοποίηση της ταυτόχρονης διερμηνείας σε μεγάλη κλίμακα στην εν λόγω δίκη. Ο ακροατής δε μένει απλώς ένας παθητικός ακροατής στη διαδικασία. Αντιθέτως, έχει τη δυνατότητα να παρέμβει σε αυτήν ενεργά, όπως κατέδειξαν τα τερτίπια του Γκέρινγκ. Ο ακροατής μπορεί είτε να προαγάγει τη συζήτηση μέσα από γόνιμο διάλογο ή ανταλλαγή απόψεων, είτε να την παρεμποδίσει προβάλλοντας συνεχώς ανούσια επιχειρήματα ή εκφράζοντας αόριστες σοφιστείες. 

Για τον λόγο αυτό, οι επαγγελματίες διερμηνείς πρέπει πάντα να έχουν υπόψη τους ότι ο κάθε ακροατής ξεχωριστά έχει τη δική του σπουδαιότητα και παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο σε κάθε συνάντηση ή συνέδριο. Επίσης, ο ίδιος είναι εκείνος ο οποίος θα κρίνει, θα αξιολογήσει, θα συγχαρεί ή ενδεχομένως κάποιες φορές και θα κατακρίνει κάποιον διερμηνέα για την απόδοσή του. Δεν πρέπει όμως να λησμονούμε ότι είναι το άτομο εκείνο το οποίο βασίζεται αποκλειστικά στον διερμηνέα για μπορέσει να επικοινωνήσει σωστά και αποτελεσματικά με τον περίγυρό του.